Thiền sư Bạch Ẩn (Hakuin Ekaku, 1686 – 1769) là một trong những vị lãnh tụ tinh thần vĩ đại nhất của Thiền tông Nhật Bản. Cuộc đời ông có rất nhiều giai thoại truyền miệng trong dân gian, nhưng nổi tiếng và được kính trọng nhất là câu chuyện về chữ “Nhẫn” và sự tỉnh thức trước búa rìu dư luận.
Thời đó, có một cô con gái của gia đình bán thực phẩm gần chùa bỗng nhiên mang thai. Bị cha mẹ tra khảo gay gắt về danh tính người cha, vì hoảng sợ và muốn bảo vệ người yêu thực sự (một chàng trai nghèo trong làng), cô gái đã nói liều rằng đứa trẻ là con của thiền sư Bạch Ẩn – người vốn được cả vùng tôn kính như bậc thánh sống.
Cha mẹ cô gái đùng đùng nổi giận, kéo đến chùa chửi rủa và sỉ nhục vị thiền sư trước mặt dân làng. Nghe tin sét đánh, thiền sư Bạch Ẩn không một lời thanh minh, không chút giận dữ, ông chỉ bình thản đáp lại đúng hai từ: “Thế à?” (Is that so?).
Khi đứa trẻ chào đời, gia đình kia mang đứa bé đến ném vào chùa cho ông nuôi. Danh tiếng của Bạch Ẩn sụp đổ hoàn toàn, người đời quay lưng, phỉ báng ông. Vị thiền sư vẫn lặng lẽ chấp nhận, hằng ngày bế đứa trẻ đi xin sữa, chăm sóc nó bằng tất cả tình yêu thương và sự định tĩnh.

Một năm sau, vì cắn rứt lương tâm, cô gái đã thú nhận toàn bộ sự thật với cha mẹ. Quá bàng hoàng và hối hận, cả gia đình lập tức đến chùa, quỳ sụp dưới chân thiền sư để dập đầu tạ tội và xin lại đứa bé. Bạch Ẩn mỉm cười, trao lại đứa trẻ khỏe mạnh cho họ và lại thản nhiên nói hai từ: “Thế à?”.
Sự tỉnh thức tối cao nằm ở khả năng vượt lên trên danh dự ảo của bản ngã. Khi tâm ta hoàn toàn định tĩnh và trong sạch, lời khen ngợi hay sự phỉ báng của thế gian không còn chạm vào được nữa. Bạch Ẩn không cần thanh minh vì ông biết sự thật (nhân quả) tự có vị trí của nó. Ông chấp nhận nuôi đứa trẻ chỉ vì lòng trắc ẩn cứu một mạng người, chấp nhận mọi nỗi oan khiên mà không một chút oán hận hay dính mắc vào cái tôi.
Nguồn: Sưu tầm